Veri Hukuku
KVKK ve Üretken Yapay Zekâ Uyumu
YZ araçlarında veri sorumlusu/işleyen ilişkisi ve 2026 cezaları.
Okumaya başla1 · Türkiye'de yapay zekânın hukuki durumu
Türkiye'de yapay zekâya özgü, kapsamlı ve yürürlükte olan bir kanun şu an bulunmuyor. Bununla birlikte "yapay zekâ kanunu yok" demek, "yapay zekâ hukuk dışı" anlamına gelmez: YZ sistemlerinin ürettiği veya işlediği içerik ve kararlar; KVKK, Türk Ceza Kanunu, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Türk Borçlar Kanunu gibi mevcut çerçeveler üzerinden değerlendirilmeye devam ediyor.
Özet: Özel bir YZ kanunu olmasa da, mevcut mevzuat YZ'ye uygulanmaya devam ediyor; bu nedenle "bekle-gör" değil, "mevcut çerçeveye göre konumlan" yaklaşımı öneriyoruz.
2 · Taslak Yapay Zekâ Kanunu
Haziran 2024'te TBMM'ye sunulan ve sekiz maddeden oluşan taslak; operatör, sağlayıcı, kullanıcı, ithalatçı ve dağıtıcı gibi aktörleri tanımlıyor. Yüksek riskli sistemler için risk yönetimi, iç denetim, belgelendirme ve bir kayıt/denetim otoritesine bildirim yükümlülüğü öngörüyor.
Yasaklı uygulamalarda (temel hakları ihlal eden veya manipülatif teknikler kullanan sistemler) idari para cezaları cironun belirli bir yüzdesine kadar çıkabiliyor; diğer ihlallerde de kayda değer tutarlar öngörülüyor. Taslak hâlâ komisyon aşamasında olduğundan yürürlük tarihi belli değil; ancak şirketlerin bu çerçeveye şimdiden hazırlanması öneriliyor.
3 · YZ kararlarından doğan hukuki sorumluluk
Bir YZ sisteminin hatalı, yanıltıcı veya zarar verici bir çıktı üretmesi hâlinde sorumluluk kime aittir? Türk hukukunda YZ'nin kendisi hak ve borç sahibi olamadığından, sorumluluk; sistemi geliştiren, sunan veya kullanan gerçek/tüzel kişiye Türk Borçlar Kanunu'ndaki genel haksız fiil ve sözleşmesel sorumluluk hükümleri üzerinden yükleniyor.
Kusur, nedensellik ve zarar unsurlarının YZ bağlamında nasıl ispatlanacağı, mahkeme uygulamasında yeni yeni şekilleniyor; bu nedenle sözleşmesel sorumluluk sınırlamalarının önceden net biçimde kurulması önem taşıyor.
4 · Yapay zekâ ve KVKK ilişkisi
Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Kasım 2025'te "15 Soruda Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması" başlıklı bir rehber yayımladı. Rehber; bir YZ sisteminin eğitim verisi toplama, model eğitimi ve son kullanıcıya sunulma aşamalarının tamamının KVKK'ya tabi olduğunu netleştiriyor.
Bu, şirketlerin hazır bir YZ aracını "olduğu gibi" kullanırken de veri sorumlusu/veri işleyen rollerini doğru kurgulaması gerektiği anlamına geliyor. Konuyu ayrıntılı işleyen rehberimizi aşağıda bulabilirsiniz.
5 · Deepfake ve itibar koruması
Gerçek kişilerin görüntü, ses veya imzasının YZ ile taklit edilmesi; kişilik haklarına saldırı, haksız rekabet ve bazı hâllerde Türk Ceza Kanunu kapsamında suç oluşturabiliyor.
Gündemdeki gelişme: TBMM'de görüşülen bir değişiklik teklifi, rızası olmadan bir kişinin YZ ile üretilmiş sesli/görsel/yazılı içeriğinin paylaşılmasını, sosyal medya araçları ve dijital platformlar için cironun belirli bir yüzdesine kadar idari para cezasına bağlamayı öngörüyor.
Teklif henüz kanunlaşmadı; güncel durumu TBMM'nin resmî kayıtlarından teyit ediniz.
6 · YZ tedarik ve kullanım sözleşmeleri
Bir şirketin dışarıdan YZ aracı satın alması veya kendi YZ ürününü sunması, özel bir sözleşme mimarisi gerektiriyor: veri işleme şartları, çıktının doğruluğuna ilişkin garanti/sorumluluk sınırlamaları, fikri mülkiyet payı ve üçüncü taraf model sağlayıcılarına ilişkin zincir sorumluluk maddeleri, bu sözleşmelerin ayrılmaz parçasıdır.
7 · Yapay zekâ ve ceza hukuku
Gündemdeki bir değişiklik teklifi; bir kişinin YZ'yi suç işlemek için yönlendirmesinin asli fail olarak cezalandırılmasını ve dolandırıcılık veya kimlik hırsızlığını kolaylaştıracak şekilde tasarlanan/geliştirilen sistemlerin geliştiricileri için cezaların ağırlaştırılmasını öngörüyor. Bu, YZ tedarikçileri için tasarım ve denetim yükümlülüklerinin cezai sonuçlar doğurabileceği anlamına geliyor.
8 · Nasıl yardımcı oluyoruz
Cömert Hukuk & Danışmanlık olarak:
- Kurumsal YZ kullanımında mevcut mevzuata (KVKK, TCK, TBK) uyum taraması yapıyoruz.
- YZ tedarik/lisans sözleşmelerini hazırlıyor ve gözden geçiriyoruz.
- Deepfake ve itibar ihlallerinde hukuki müdahale sağlıyoruz.
- Taslak Yapay Zekâ Kanunu'na erken hazırlık danışmanlığı veriyoruz.
Bizimle çalışma süreciniz
1Ön görüşmeDurumunuzu dinler, ilk hukuki değerlendirmeyi paylaşırız.
2Dosya & stratejiBelgeler incelenir, izlenecek yol birlikte netleştirilir.
3Süreç takibiBaşvuru, dava veya görüşmeler düzenli olarak yürütülür.
4Sonuç & bilgilendirmeGelişmeler ve sonuç, anlaşılır şekilde sizinle paylaşılır.
Sık Sorulanlar
Türkiye'de yapay zekâya özel bir kanun var mı?
Hayır, şu an yürürlükte kapsamlı bir yapay zekâ kanunu bulunmuyor; Haziran 2024'te TBMM'ye sunulan taslak hâlâ görüşülüyor. Ancak KVKK, TCK ve TBK gibi mevcut mevzuat YZ kullanımına uygulanmaya devam ediyor.
Şirketler taslak kanuna nasıl hazırlanabilir?
Yüksek riskli YZ kullanım alanlarının tespiti, risk yönetimi süreçlerinin kurulması ve tedarikçi sözleşmelerinin gözden geçirilmesi, taslağın öngördüğü yükümlülüklere erken uyum için önerilen adımlardır.
YZ ile üretilen bir içerik kişilik haklarımı ihlal ederse ne yapabilirim?
İçeriğin kaldırılması, tazminat ve gerekirse ceza şikâyeti yolları değerlendirilebilir; somut duruma göre hangi yolun izleneceği değişir.
KVKK'nın üretken YZ rehberi kimleri bağlıyor?
Rehber, üretken YZ araçlarını geliştiren, sunan veya iş süreçlerinde kullanan tüm kurumlar için KVKK'ya uyum beklentilerini somutlaştırıyor; doğrudan bağlayıcı bir yönetmelik olmasa da KVKK'nın yorumunu yansıtıyor.
Dayanak mevzuat
Bu alandaki süreçler başlıca aşağıdaki düzenlemelere dayanır. Madde numaraları yol gösterici niteliktedir; güncel metinleri mevzuat.gov.tr üzerinden teyit ediniz.
- Taslak Yapay Zekâ Kanunu (TBMM, Haziran 2024) — yüksek riskli sistemler için kayıt, denetim ve idari para cezası esasları; henüz yürürlükte değil.
- 6698 sayılı KVKK — YZ sistemlerinin veri işleme süreçlerine uygulanması.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — kişilik haklarına saldırı, dolandırıcılık ve kimlik hırsızlığına ilişkin genel hükümler.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — haksız fiil ve sözleşmesel sorumluluğa ilişkin genel hükümler.
Mevzuat zaman içinde değişebilir; madde numara ve içerikleri için güncel resmî metni esas alın. Bu liste genel bilgilendirme amaçlıdır.
Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz ve somut olayınıza uygulanması için ön görüşme gereklidir. Mevzuat tarihleri ve yükümlülükleri değişebileceğinden, güncel düzenlemeleri Resmî Gazete üzerinden teyit ediniz. İçerikler TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği'ne uygun, bilgilendirici nitelikte hazırlanmıştır.