1 · Yargılamanın aşamaları
Ceza süreci iki ana evreden oluşur. Soruşturma evresinde savcılık delil toplar, ifadeler alınır ve gerekirse koruma tedbirleri uygulanır. Yeterli şüphe varsa iddianame düzenlenir; mahkemenin iddianameyi kabulüyle kovuşturma başlar ve duruşmalar görülür.
Tipik akış şu şekildedir:
- Suç ihbarı/şikâyet ve soruşturmanın başlaması
- İfade, sorgu ve delil toplama
- Kovuşturmaya yer olmadığı kararı (takipsizlik) ya da iddianame
- Mahkemede kovuşturma ve duruşmalar
- Hüküm (beraat, mahkûmiyet, HAGB vb.)
- İstinaf ve koşulları varsa temyiz
2 · Şüpheli ve sanık hakları
Yargılamanın temelinde kişinin haklarının korunması yatar. Başlıca haklar:
- Susma hakkı: ifade vermeye zorlanamazsınız.
- Müdafi (avukat) yardımından yararlanma hakkı.
- İsnat edilen fiili ve haklarını öğrenme hakkı.
- Lehe delillerin toplanmasını isteme ve delillere itiraz hakkı.
- Tercümandan yararlanma hakkı.
Önemli: İfade ve sorgu, dosyanın seyrini belirleyen kritik anlardır. Bu aşamada bir müdafi ile hareket etmek, sonradan telafisi güç hak kayıplarını önler.
3 · Koruma tedbirleri: gözaltı, adli kontrol, tutukluluk
Soruşturma ve kovuşturmada bazı koruma tedbirleri uygulanabilir. Gözaltı; yakalama sonrası belirli süreyle sınırlıdır. Adli kontrol, tutuklama yerine uygulanan ve kişinin serbest kalmasını sağlayan tedbirlerdir (imza, yurt dışı yasağı vb.). Tutukluluk ise istisnai bir tedbirdir ve şartlarının bulunup bulunmadığı titizlikle denetlenir.
Her tedbire karşı itiraz ve tahliye/serbest bırakma talebi yolu açıktır; süreler kısa olduğundan hızlı hareket gerekir.
4 · Müşteki ve mağdur vekilliği
Ceza dosyasında yalnız şüpheli/sanık değil, suçtan zarar gören kişi de taraftır. Müşteki (şikâyetçi) ve mağdur vekili olarak; zarar görenin sürece etkin katılımını, delillerin toplanmasını, davaya katılma (müdahillik) talebini ve varsa tazminat haklarının korunmasını sağlarız.
5 · Uzlaştırma ve alternatif çözümler
Kanunda sayılan bazı suçlarda uzlaştırma zorunlu bir aşamadır; taraflar uzlaşırsa dosya bu yolla sonuçlanabilir. Ayrıca önödeme, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ve seçenek yaptırımlar gibi kurumlar, dosyanın gidişatını değiştirebilir.
Uzlaştırma kapsamındaki bir suçta verilecek karar, uzlaşma sürecinin doğru yönetilmesine bağlıdır. Bu aşamada atılan adımlar geri alınamaz sonuçlar doğurabilir.
6 · İstinaf ve temyiz
İlk derece mahkemesinin kararına karşı, kanunda öngörülen süre içinde istinaf yoluna; istinaf kararına karşı ise koşulları varsa temyiz yoluna başvurulabilir. Süreler hak düşürücüdür; kararın tebliğ veya tefhiminden itibaren hızlı hareket etmek gerekir.
Süre uyarısı: Kanun yolu süreleri kısadır; kaçırıldığında karar kesinleşir ve infaza geçilir.
7 · Nasıl yardımcı oluyoruz
Soruşturmadan kanun yoluna kadar her aşamada savunma ve vekillik hizmeti sunuyoruz:
- İfade ve sorguda müdafi olarak hazır bulunma.
- Gözaltı, adli kontrol ve tutukluluğa itiraz, tahliye talepleri.
- Dosya inceleme, delil ve tanık stratejisi.
- Müşteki/mağdur vekilliği ve davaya katılma.
- İstinaf ve temyiz dilekçelerinin hazırlanması.
Bizimle çalışma süreciniz
1Ön görüşmeDurumunuzu dinler, ilk hukuki değerlendirmeyi paylaşırız.
2Dosya & stratejiBelgeler incelenir, izlenecek yol birlikte netleştirilir.
3Süreç takibiBaşvuru, dava veya görüşmeler düzenli olarak yürütülür.
4Sonuç & bilgilendirmeGelişmeler ve sonuç, anlaşılır şekilde sizinle paylaşılır.
Sık Görülen Dava Türleri
Bu alanda müvekkillerimizin en sık karşılaştığı dava ve başvuru türlerinden bazıları:
Kasten Yaralama DavasıBedensel bütünlüğe kasten verilen zarara ilişkin ceza davası.
Kasten Öldürme DavasıAğır ceza mahkemesinde görülen, en ağır yaptırımlı dava türlerinden.
Hırsızlık DavasıNitelikli hâllere göre cezası değişen mal varlığına karşı suç.
Yağma (Gasp) DavasıCebir veya tehditle mal alınması suçuna ilişkin dava.
Dolandırıcılık DavasıHileli davranışla haksız menfaat sağlanması iddiasına ilişkin dava.
Cinsel Saldırı / İstismar DavasıCinsel dokunulmazlığa karşı suçlara ilişkin, hassasiyetle yürütülen davalar.
Hakaret ve Tehdit DavasıŞikâyete bağlı, kişilik haklarını koruyan ceza davaları.
Uyuşturucu Madde Suçları DavasıKullanım ve ticaret fiillerine göre farklı cezai sonuçlar doğurur.
Tutuklamaya İtirazTutuklama kararına karşı sulh ceza hâkimliğine yapılan itiraz.
Uzlaştırma SüreciKanunda sayılan suçlarda fail-mağdur arasında uzlaşma girişimi.
HAGB Kararına İtirazHükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı itiraz süreci.
Müdahillik (Katılma) TalebiMağdur/suçtan zarar görenin kamu davasına katılma talebi.
Dayanak mevzuat
Bu alandaki süreçler başlıca aşağıdaki düzenlemelere dayanır. Madde numaraları yol gösterici niteliktedir; güncel metinleri mevzuat.gov.tr üzerinden teyit ediniz.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) — suç ve cezaların tanımı, genel hükümler.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) — soruşturma ve kovuşturma; ifade ve susma hakkı (m.147), müdafi (m.149-150), tutuklama (m.100 vd.), uzlaştırma (m.253-254), istinaf (m.272 vd.), temyiz (m.286 vd.).
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun — hükmün infazı ve koşullu salıverilme.
Mevzuat zaman içinde değişebilir; madde numara ve içerikleri için güncel resmî metni esas alın. Bu liste genel bilgilendirme amaçlıdır.
Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz ve somut olayınıza uygulanması için ön görüşme gereklidir. Süre, tutar ve usule ilişkin kurallar değişebileceğinden güncel mevzuatı teyit ediniz. İçerikler TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği'ne uygun, bilgilendirici nitelikte hazırlanmıştır.